BOYABAT TARİHİ 

Bilinen en eski geçmişi 2700 yıl önceye (MÖ. 600-700) dayanan Boyabat,  bir çok medeniyet ve uygarlığın hükmüne girmiş ve onların uygarlığına şahitlikte bulunmuştur. Paflagonyalılarla başlayan tarihi Hititler, Lidyalılar, Persler, Romalılar ve Bizanslıların medeniyetini tanıdıktan sonra yaklaşık olarak 1100’lü yıllarda Türklerin eline geçmiş Küçük beylikler dışında Selçuklular ve Osmanlılar gibi iki büyük imparatorluğa da ev sahipliği yapmıştır.

 İlçemiz ismini en kuvvetli görüşe göre “uzun ova” anlamına gelen “boy” ve “abat” kelimelerinin birleşiminden alır.  Kurulduğu yer bütün ovaya hakim bir tepenin üstüdür ve  İç Anadolu’nun Karadeniz’e ulaşmak için veya doğudan batıya geçmek için kullanılan bir yolun üzerindedir. Nitekim Hanönü ve Durağan’da bulunan ve Boyabat’ta ise 1925 yılındaki yangında tamamen yıkılan “taşhan” bu sözlerimizin destekleyicileridir.
Buraya yerleşen medeniyetler bölgemizin önemini anlatmak istercesine kartal yuvasına eş kale yapmışlar; bazen Ferhat gibi kayaları oyup kendilerini korumak için tüneller açmış; bazen kilometrelerce ötelerden suları getirmek için su yolları kazmışlar, kemerler kurmuşlardır. Dağı taşı nakış nakış işlemişler, ölülerini ölümsüz kılmak için onlara kayaları oyarak veya taşlarla örerek mezarlar yapmışlar, hanlar, hamamlar, Cuma camileri kurmuşlar; toprağa gömdükleri büyük topraktan testilerle  buğday ambarları oluşturmuşlar ve bu işleri de bugünkü ustalara meydan okurcasına hassas ölçülerle, estetiğe uygun olarak gerçekleştirmişlerdir. Böylece “biz de bir zamanlar buralardaydık ve ismimizi kazıdık” diye dimdik ayakta, asırlara haykırmaktalar.